Patchoeli
Pogostemon cablin

Indonesië · Madagaskar
Pogostemon cablinPogostemon cablin behoort net als munt en lavendel tot de lipbloemenfamilie. Indonesië, vooral Sulawesi en Sumatra, is een belangrijke herkomst; ook Madagaskar heeft productieketens. Het materiaal komt van bladdragende delen en kan afhankelijk van het product stengels bevatten. De diepe geur komt dus niet uit hout, ook al wordt de olie bij houtnoten ingedeeld.
De bovengrondse delen worden afgesneden en vóór destillatie gedroogd. Een landbouwkundige richtlijn noemt een eerste snede na ongeveer zes maanden; bodem en teeltwijze beïnvloeden het ritme. Een Indonesische referentieketen noemt april tot september. Droging, vochtigheid en opslag bepalen het resultaat mee: vers blad verklaart niet de volledige geur van de uiteindelijke olie.
De perioden variëren met de streek, hoogte en omstandigheden van het jaar.
Destillatie met water of stoom levert etherische olie. Rijping, rectificatie of fractionering kunnen vervolgens het evenwicht veranderen. Sommige kwaliteiten behouden uitgesproken aardse diepte, andere benadrukken helderder hout. De opbrengst van volledige olie mag niet automatisch voor een fractie worden gebruikt.
Een Indonesische referentieolie vermeldt ongeveer 50 kg plantenmateriaal voor 1 kg olie.
Patchoeli structureert chypres, ambergeuren en gourmandakkoorden. De aardse kant past bij roos of vetiver; zachtere nuances ondersteunen vanille en cacao. Het kan als raamwerk aanwezig zijn zonder direct als afzonderlijke noot herkenbaar te worden. Afhankelijk van de kwaliteit bevat het palet ook frisse, muntachtige of kamferachtige accenten.
Patchoeli wordt met textielwerelden en de geurcultuur van de jaren 1960 geassocieerd. Dat beeld omvat zijn hedendaagse rol niet volledig: herbewerkte kwaliteiten maken helderdere constructies mogelijk zonder de kenmerkende diepte van gedestilleerd blad op te geven.