Vetiver
Chrysopogon zizanioides

Indonesië · Haïti · Madagaskar · India
Chrysopogon zizanioidesChrysopogon zizanioides, ook bekend als Vetiveria zizanioides, behoort tot de grassenfamilie. De lange bladeren lijken op hoog gras, maar de parfumerie gebruikt de wortels. Haïti en Java zijn belangrijke referentieherkomsten; ook Madagaskar heeft productieketens. Herkomst en bewerking bepalen het profiel mee: Haïtiaanse olie en een Java-kwaliteit zijn niet vanzelf hetzelfde.
Het wortelstelsel moet vóór de oogst groeien. In een Haïtiaanse keten snijdt men de bladeren af en graaft men de pollen met een hak uit; delen worden opnieuw geplant voor de volgende cyclus. De wortels worden van aarde ontdaan en voor destillatie voorbereid. Deze keten noemt januari tot juli, terwijl andere kalenders ruimer zijn: de oogsttijd hoort bij de herkomst.
De perioden variëren met de streek, hoogte en omstandigheden van het jaar.
Destillatie van de wortels met water of stoom geeft etherische olie. Daarna kan fractionering bepaalde facetten selecteren. Volledige olie, een vetiverhart en een bewerkt derivaat zijn niet uitwisselbaar: de behandeling verandert textuur en evenwicht van de wortelgeur.
Een Haïtiaanse kwaliteit vermeldt ongeveer 200 kg plantenmateriaal voor 1 kg wortelolie.
Vetiver bouwt een houtige, aardse basis, eerder droog dan zoet. Afhankelijk van de kwaliteit komen rook, grapefruitachtige bitterheid of nootachtige accenten naar voren. Het ondersteunt citrus, geeft houtstructuren een ruggengraat en kan een amberbasis met droge frisheid verlichten. Aards betekent niet noodzakelijk zwaar.
De wortels zijn ook gebruikt voor vlechtwerk en geurige schermen. De parfumerie gebruikt hetzelfde plantenorgaan in veel geconcentreerdere vorm. Zo komen vezelmateriaal en geurmateriaal in één plant samen.